PV: Thưa đồng chí, được biết, thành phố Hải Phòng dẫn đầu Bảng xếp hạng Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh PCI 2024. Để tiếp tục duy trì sự bứt phá này, thành phố có sáng kiến đột phá, định hướng chiến lược nào trong công tác cải cách hành chính, phát triển kinh tế và xây dựng đô thị hiện đại?
Đồng chí Lê Tiến Châu: Năm 2025 là một năm lịch sử, đánh dấu bước ngoặt khi thành phố Hải Phòng và tỉnh Hải Dương chính thức hợp nhất, mở ra không gian phát triển mới, rộng lớn hơn, đa dạng hơn, hình thành một đô thị có quy mô dân số trên 4,6 triệu người, đứng thứ tư cả nước, quy mô kinh tế đứng thứ ba toàn quốc, tạo nền tảng vững chắc để thành phố vươn lên trở thành cực tăng trưởng có tầm ảnh hưởng khu vực và quốc tế.
Thành phố hoàn thành cơ bản toàn diện 03 mục tiêu của năm 2025 mà Thành ủy đề ra từ thời điểm hợp nhất là: Tổ chức thành công Đại hội Đảng bộ thành phố và triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng bộ các cấp; Nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương 02 cấp; Tăng trưởng kinh tế GRDP đạt 11,81%, gấp 1,47 lần tăng trưởng bình quân chung của cả nước; đứng thứ hai toàn quốc duy trì đà tăng trưởng kinh tế cao, là địa phương đầu tiên trong cả nước duy trì 11 năm liên tiếp tăng trưởng GRDP hai con số, thuộc nhóm dẫn đầu cả nước; quy mô nền kinh tế của Hải Phòng đạt gần 30 tỷ đôla Mỹ, đứng thứ 3 toàn quốc (sau thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh); đến hết ngày 31/12/2025, Hải Phòng đã giải ngân số vốn gần 38 nghìn tỷ đồng, đạt 105% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao. Tổng thu ngân sách nhà nước đạt trên 190.379 tỷ đồng, vượt 34,8% dự toán. Đặc biệt, thu ngân sách nội địa đã có bước tiến thần tốc khi lần đầu tiên chạm mốc 103.879 tỷ đồng, đưa Hải Phòng vươn lên vị trí thứ 3 toàn quốc về quy mô ngân sách nội địa. Thành tích này không chỉ vượt dự toán pháp lệnh và chỉ tiêu phấn đấu, mà còn hoàn thành xuất sắc mục tiêu Nghị quyết số 230/NQ-CP ngày 10/8/2025 của Chính phủ đề ra. Thu hút đầu tư nước ngoài (FDI) đạt hơn 2,7 tỷ đôla Mỹ. Thu hút đầu tư trong nước đạt hơn 369.000 tỷ đồng, gấp 9,7 lần cùng kỳ năm 2024. Số doanh nghiệp thành lập mới đạt 7.200 doanh nghiệp, tăng hơn 33% so với năm 2024. Điều này phản ánh nỗ lực rất lớn của chính quyền thành phố trong việc cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và niềm tin của doanh nghiệp vào sự phục hồi của nền kinh tế.
Nhiều nhiệm vụ chiến lược, là nền tảng phát triển trong nhiệm kỳ 2025 - 2030 và những năm tiếp theo đã hoàn thành như: Quốc hội ban hành Nghị quyết số 226/NQ/2025/QH15 ngày 27/6/2025 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố; thành lập Khu thương mại tự do; cơ bản hoàn thành việc thành lập Khu kinh tế chuyên biệt; cơ bản hoàn thành Quy hoạch Khu kinh tế phía Nam; khởi công, khánh thành nhiều dự án động lực.
Đảng bộ và hệ thống chính trị thành phố giữ vững ổn định, đoàn kết; phát huy dân chủ, trí tuệ tập thể trong quyết định những vấn đề lớn và quan trọng của thành phố. Công tác xây dựng Đảng, hệ thống chính trị, vận động Nhân dân triển khai thực hiện toàn diện, đồng bộ, có nhiều đổi mới, khoa học, hiệu quả.
Thời gian tới, Hải Phòng sẽ tập trung thực hiện một số giải pháp trọng tâm nhằm tạo bứt phá trong cải cách hành chính, phát triển kinh tế và xây dựng đô thị hiện đại, cụ thể: (i) Hải Phòng tập trung mọi nguồn lực tiếp tục triển khai thực hiện thành công Nghị quyết số 45-NQ/TW ngày 24/01/2019 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Kết luận số 96-KL/TW ngày 30/9/2024 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 45-NQ/TW; Nghị quyết số 226/2025/QH15 ngày 27/6/2025 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Hải Phòng. Đồng thời, tiếp tục nghiên cứu, mạnh dạn đề xuất bổ sung những cơ chế phù hợp hơn, mạnh mẽ hơn, tạo dư địa lớn hơn cho phát triển nhanh và bền vững; (ii) Đổi mới mạnh mẽ mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế theo hướng hiện đại, bền vững. Xây dựng và triển khai Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ thành phố giai đoạn 2026 - 2030; tăng cường thu hút đầu tư, phát triển mạnh các nguồn năng lượng tái tạo; phát triển dịch vụ logistics, thương mại và cảng biển hiện đại…; (iii) Cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh, phát triển các thành phần kinh tế; thu hút đầu tư FDI theo hướng chọn lọc, ưu tiên thu hút đầu tư đối với nhóm FDI công nghệ cao; quan tâm thu hút đầu tư trong nước, nhất là các nhà đầu tư chiến lược; (iv) Tăng cường công tác quy hoạch và phát triển đô thị, nông thôn; phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược gắn với đẩy mạnh liên kết vùng; (v) Tăng cường quản lý và sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu; (vi) Thúc đẩy mạnh mẽ nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đẩy mạnh thực hiện chuyển đổi số; ưu tiên nguồn lực cho phát triển y tế, giáo dục và đào tạo chất lượng cao.
PV: Bộ Tư pháp được xem đơn vị nòng cốt trong công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật. Vậy, theo đồng chí, vai trò của Bộ, ngành Tư pháp được thể hiện như thế nào trong công tác này?
Đồng chí Lê Tiến Châu: Qua theo dõi tôi nhận thấy, trong năm 2025, Bộ Tư pháp có nhiều đóng góp quan trọng trong công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật, phục vụ đắc lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế của đất nước.
Theo đó, Bộ đã chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương giúp Chính phủ tham gia tích cực vào quá trình xây dựng Nghị quyết số 203/2025/QH15 ngày 16/6/2025 của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong bối cảnh đất nước đang thực hiện cuộc cách mạng về tinh, gọn tổ chức bộ máy, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp; tham mưu thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 09/11/2022 Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn mới và Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới (Nghị quyết số 66-NQ/TW).
Đặc biệt, Bộ còn được giao chủ trì xây dựng một trong những đề án lớn nhất từ trước đến nay về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Ngoài ra, để kịp thời tháo gỡ các khó khăn, “điểm nghẽn” trong thực tiễn, Bộ Tư pháp đã chủ trì xây dựng, sửa đổi, bổ sung một số đạo luật quan trọng và đã được Quốc hội khóa XV thông qua tại các kỳ họp trong năm 2025 như: Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Luật Xử lý vi phạm hành chính, Luật Thi hành án dân sự, Luật Giám định tư pháp; Luật Tương trợ tư pháp về dân sự…
Công tác thẩm định chính sách, dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật luôn được Bộ, ngành Tư pháp chú trọng nâng cao chất lượng, đẩy nhanh tiến độ, góp phần bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất, khả thi của các quy định, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế.
Thời gian qua, Bộ đã chủ trì thẩm định nhiều dự án, dự thảo nghị quyết, nghị định, quyết định quan trọng, trong đó có Nghị quyết số 226/2025/QH15 - một trong những văn bản quy phạm pháp luật có ảnh hưởng trực tiếp đến thành phố.
Đáng chú ý, nhiều ý kiến thẩm định, kết quả rà soát văn bản quy phạm pháp luật của Bộ Tư pháp đã được cơ quan chủ trì soạn thảo, xây dựng văn bản pháp luật tiếp thu và được cơ quan, cá nhân có thẩm quyền sử dụng như tài liệu quan trọng để nghiên cứu, xem xét trước khi quyết định ban hành văn bản pháp luật.
PV: Theo đánh giá của đồng chí, Bộ, ngành Tư pháp đã có những đóng góp nổi bật nào trong năm 2025?
Đồng chí Lê Tiến Châu: Dưới góc độ là Ủy viên Trung ương Đảng và Bí thư Thành ủy thành phố Hải Phòng, tôi cho rằng, Bộ, ngành Tư pháp có 03 đóng góp quan trọng trong năm 2025, cụ thể:
Thứ nhất, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 66-NQ/TW - một trong các nghị quyết trụ cột giúp Việt Nam cất cánh bước vào kỷ nguyên phát triển, thịnh vượng, hùng cường. Đây là Nghị quyết đặc biệt quan trọng do Bộ Tư pháp chủ trì tham mưu, trong đó xác định: “Đổi mới căn bản công tác xây dựng và thi hành pháp luật là nội dung cốt lõi, nền tảng cho tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong kỷ nguyên mới”. Nghị quyết số 66-NQ/TW là dấu mốc thể hiện vai trò đặc biệt quan trọng của Bộ, ngành Tư pháp trong xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật trong kỷ nguyên mới.
Thứ hai, Bộ Tư pháp trình Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66.7/2025/NQ-CP ngày 15/11/2025 quy định cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu, trong đó, điều chỉnh các văn bản quy phạm pháp luật do trung ương ban hành để thay thế, cắt giảm các thành phần hồ sơ với 786 thủ tục hành chính có thành phần hồ sơ được thay thế, 08 thủ tục hành chính có thành phần hồ sơ được cắt giảm. Đồng thời, Nghị quyết cũng có quy định “mở” đối với các loại giấy tờ khác trong các thủ tục hành chính nói chung khi các cơ sở dữ liệu được công bố hoàn thành việc kết nối, chia sẻ bắt buộc để đưa vào khai thác, sử dụng.
Thứ ba, tại Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2025, phiên bản chính thức của Cổng Pháp luật quốc gia tại địa chỉ phapluat.gov.vn đã được ra mắt với 06 tính năng đột phá, gồm: giao diện đa nền tảng thiết bị; tích hợp VNeID; kết nối liên thông; trợ lý AI pháp luật; trang tiếng Anh; kết nối mạng xã hội… thể hiện quyết tâm và nỗ lực của Bộ Tư pháp để hiện thực hóa chủ trương của Nghị quyết số 66-NQ/TW và Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, phục vụ người dân, doanh nghiệp trong tiếp cận chính sách pháp luật.
Thông qua Cổng, mọi phản ánh, kiến nghị của người dân, doanh nghiệp, chính quyền địa phương về vướng mắc, bất cập nêu trong văn bản quy phạm pháp luật sẽ được trả lời hoàn toàn trên môi trường số, bảo đảm nhanh chóng, kịp thời, minh bạch và rõ ràng.
PV: Đồng chí có thể đưa ra một vài kiến nghị mà Bộ, ngành Tư pháp cần thực hiện trong thời gian tới để đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc?
Đồng chí Lê Tiến Châu: Trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn mới, Bộ, ngành Tư pháp cần phải được xác định là “trụ cột chiến lược” để kiến tạo thể chế và bảo đảm duy trì trật tự pháp lý. Trên cơ sở đó, tôi cho rằng, Bộ Tư pháp cần tiếp tục phát huy vai trò “người gác cổng” về pháp lý bằng cách thẩm định chặt chẽ, khách quan, minh bạch các dự án luật, nghị định...; phải kiên quyết phòng, chống tham nhũng, lợi ích nhóm trong xây dựng pháp luật; từ chối các nội dung mang tính lợi ích cục bộ hoặc không khả thi. Bên cạnh đó, Bộ cần huy động hơn nữa sự tham gia, đóng góp ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học có uy tín trong các lĩnh vực tại Hội đồng thẩm định, nhất là đối với những dự án/dự thảo văn bản quy phạm pháp luật quan trọng.
Để nâng cao chất lượng công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế và tổ chức thi hành pháp luật, Bộ cần nghiên cứu xây dựng, phát triển hạ tầng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong các quy trình xây dựng, thẩm định, rà soát văn bản quy phạm pháp luật nhằm kịp thời phát hiện mâu thuẫn giữa các văn bản hoặc giữa các dự án/dự thảo luật, nghị quyết, quyết định với các văn bản đang có hiệu lực và các cam kết quốc tế, đồng thời, phải có kế hoạch nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức bảo đảm gắn với thực tiễn, cập nhật kiến thức về các lĩnh vực mới với kỹ năng lập pháp hiện đại.
PV: Trân trọng cảm ơn những chia sẻ hết sức chân thành của đồng chí!
Thùy Dung
(Nguồn: Tạp chí Dân chủ và Pháp luật ấn phẩm Xuân Bính Ngọ 2026)