Phát triển cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử đáp ứng nhu cầu chuyển đổi số quốc gia

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc đề nghị Cục Hành chính tư pháp tiếp thu ý kiến trao đổi của các đại biểu tham gia cuộc họp

Chiều ngày 19/01/2026, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc chủ trì cuộc họp Tổ Soạn thảo và Tổ Giúp việc dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi). Tham dự cuộc họp có đại diện một số bộ, ngành có liên quan như: Bộ Nội vụ, Bộ Ngoại giao, Bộ Công an, Sở Tư pháp thành phố Hà Nội,… và một số đơn vị thuộc Bộ Tư pháp.

Thay mặt cơ quan chủ trì soạn thảo, đồng chí Nhâm Ngọc Hiển, Phó Cục trưởng Cục Hành chính tư pháp, Bộ Tư pháp cho biết, dự thảo Luật Hộ tịch gồm 06 chương, 56 điều sửa đổi, bổ sung, lược bỏ 71/77 điều của Luật Hộ tịch năm 2014 trên cơ sở 05 chính sách trụ cột, cụ thể:

Chính sách 1 về phân quyền triệt để đăng ký hộ tịch cho chính quyền cơ sở theo hướng phân cấp toàn bộ thẩm quyền đăng ký hộ tịch cho Ủy ban nhân dân cấp xã, ủy quyền cho công chức hộ tịch ký một số giấy tờ hộ tịch; cấp tỉnh, Trung ương chỉ thực hiện nhiệm vụ quản lý.

Chính sách 2 về phát triển và hoàn thiện cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử thống nhất, đồng bộ, phục vụ quản lý hiện đại theo hướng sửa đổi, bổ sung các quy định về xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử nhằm mục tiêu xây dựng cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử thành cơ sở dữ liệu quốc gia, bảo đảm dữ liệu hộ tịch "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung", kết nối, chia sẻ với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác.

Chính sách 3 về tiếp tục cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực hộ tịch gắn với chuyển đổi số, hiện đại hóa phương thức thực hiện nhằm nâng cao chất lượng công tác đăng ký, quản lý hộ tịch, tạo thuận lợi tối đa cho người dân theo hướng cắt giảm thủ tục hành chính trong lĩnh vực hộ tịch, bảo đảm tinh gọn, thống nhất, thực hiện đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính, tăng tỷ lệ đăng ký trực tuyến, trực tuyến toàn trình; khai thác, sử dụng dữ liệu điện tử thay thế các loại giấy tờ; tăng cường cấp bản điện tử giấy tờ hộ tịch, sử dụng Sổ hộ tịch điện tử, chỉ cấp bản giấy, lập Sổ hộ tịch giấy đối với các sự kiện hộ tịch thiết yếu, quan trọng, bảo đảm tối đa quyền lựa chọn của người dân, phù hợp với nhu cầu chuyển đổi số;

Chính sách 4 về điều chỉnh quy định về phạm vi, nội dung đăng ký hộ tịch theo hướng bảo đảm quyền nhân thân, phù hợp với quy định pháp luật liên quan theo hướng sửa đổi toàn diện các quy định của Luật Hộ tịch, trong đó Luật chỉ quy định khung nguyên tắc; đối với những nội dung có nhiều thay đổi theo thực tiễn sẽ giao Chính phủ quy định.

Chính sách 5 về chuyên nghiệp hóa đội ngũ công chức hộ tịch, bảo đảm tiêu chuẩn, năng lực phù hợp với vị trí việc làm, nâng cao chất lượng, hiệu quả thực thi nhiệm vụ quản lý nhà nước về hộ tịch theo hướng quy định công chức hộ tịch thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã là người trực tiếp thực hiện công tác hộ tịch, giao Chính phủ quy định cụ thể về vị trí việc làm, tiêu chuẩn, trình độ, nhiệm vụ, quyền hạn, chế độ, điều kiện làm việc phù hợp với quy định của pháp luật về cán bộ, công chức.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc chủ trì cuộc họp Tổ Soạn thảo và Tổ Giúp việc dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi)

Trao đổi tại cuộc họp, đại diện một số bộ, ngành đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát lại phạm vi định nghĩa của "môi trường mạng" được quy định tại Luật Công nghệ thông tin và định nghĩa "môi trường điện tử" được quy định tại Luật Giao dịch điện tử để lựa chọn cụm từ phù hợp trong việc giải thích cơ sở dữ liệu hộ tịch tại khoản 3 Điều 5 dự thảo Luật. Cũng tại khoản này, đại biểu cho rằng, cần quy định cụ thể giấy khai sinh là giấy tờ hộ tịch gốc của cá nhân để làm cơ sở xác lập, cập nhật, điều chỉnh các thông tin nhân thân khác.

Đối với khoản 1 Điều 10 dự thảo Luật quy định về giá trị sử dụng của giấy tờ hộ tịch, thông tin hộ tịch, dữ liệu hộ tịch điện tử, một số đại biểu đề nghị làm rõ thông tin, cơ sở dữ liệu được coi là căn cứ điều chỉnh cao nhất trong trường hợp có sự khác nhau giữa thông tin của cơ sở dữ liệu hộ tịch với các cơ sở dữ liệu khác, hoặc có sự khác nhau giữa cơ sở dữ liệu hộ tịch với sổ hộ tịch, hoặc giữa thông tin hộ tịch bản điện tử và bản giấy.

Liên quan đến trường hợp miễn hợp pháp hóa lãnh sự đối với giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài cấp, công chứng hoặc xác nhận để sử dụng cho việc đăng ký hộ tịch tại Việt Nam, đại biểu đề nghị quy định rõ là miễn theo quy định của pháp luật Việt Nam nhằm tránh gây nhầm lẫn chỉ được miễn theo điều ước quốc tế.

Phát biểu kết luận, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc đề nghị Cục Hành chính tư pháp tiếp thu ý kiến trao đổi của các đại biểu tham gia cuộc họp; đồng thời tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các quy định, trong đó, cần lưu ý tách bạch rõ cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý, cơ sở thực tiễn tại mục sự cần thiết ban hành văn bản tại dự thảo Tờ trình và bảo đảm có một yếu tố đánh giá về hội nhập quốc tế; làm rõ các quy định về giải thích từ ngữ như: Người gốc Việt Nam, sự kiện hộ tịch, việc hộ tịch…